Lesbrief 7: lesplan
Wanneer je een groep cursisten meerdere malen les moet geven is het handig om de lesthema’s voor alle lessen te plannen.
Hierin speelt ervaring van de instructeur een grote rol. Indien je als instructeur nog nooit langere tijd aan één en dezelfde groep hebt lesgegeven dan is het lastig om een dergelijke planning te maken. Ook binnen een seizoen moet je gebruik maken van een bepaalde voorbedachte organisatie. Een kapstok waar je een seizoen aan kunt ophangen. Een opbouw die duidelijkheid geeft en waar je altijd op terug kunt vallen.
Uitgangspunten
Als uitgangspunten nemen we thema’s die ook de basis zijn van de kernen Aanleren en Beoefenen in de lesindeling. Binnen een les en binnen een seizoenplanning proberen wij altijd rekening te houden met de volgende grondregels van de methodiek. We nemen de basale schaatsbeweging altijd als uitgangspunt, een beweging afleren is moeilijker dan iets aanleren.
Oefenstof
De oefenstof moet altijd kunnen plaatsen binnen de volgende handvaten:
- Oefenstof van bekend naar onbekend (nieuw),
- Oefenstof van globaal naar gedetailleerd,
- Cursisten moet je leren hun eigen beweging te analyseren,
Oefenstof wordt steeds meer geïntegreerd in de totale schaatsbeweging.
Criteria
Hiernaast zijn er nog een aantal belangrijke criteria die invloed hebben op een seizoensplanning. Er zit in een seizoen een natuurlijke tweedeling, voor en na de kerst: na de kerst herhaal je desgewenst de thema’s maar nu meer in detail. Aan het eind van elke periode kan, en mag, meer aandacht besteedt worden aan actie-, prestatie- en uithoudingsvragende vormen. Ook het niveau kan van invloed zijn op een seizoensplanning. Wij hebben de groepen onderverdeeld in beginners, middengroepen en gevorderden.
Opbouw Seizoen
Een mogelijke seizoensopbouw, los gezien van het niveau van de groep, voor een seizoen van 17 weken zou kunnen zijn (vet gedrukt is het hoofdthema):
Opbouw beginners
Wanneer we een beginnersgroep voor ogen hebben kunnen we een volgende planning maken:
| Les 1 | thema houding | thema ritme |
| Les 2 | thema ritme | thema afzet |
| Les 3 | thema afzet | thema houding |
| Les 4 | thema houding | thema balans |
| Les 5 | thema balans | thema ritme |
| Les 6 | thema afzet | thema balans |
| Les 7 | thema plaatsing | thema bocht |
| Les 8 | thema bocht |
thema afzet |
| Les 9 | thema groep | thema activiteit |
| 2 weken kerstvakantie | ||
| Les 10 | thema ritme | thema houding |
| Les 11 | thema glijden | thema bocht |
| Les 12 | thema bijhaal | thema bocht |
| Les 13 | thema timing | thema bocht |
| Les 14 | thema balans | thema timing |
| Les 15 | thema afzet | thema timing |
| Les 16 | thema harder | |
| Les 17 | thema actie | thema activiteit (afsluiting) |
Opbouw beginners
| Les 1-2-3 | thema basale beweging | - houding |
| - schaats recht | ||
| - balans | ||
| thema remmen | ||
| Les 4-5-6 | thema basale beweging | - plaatsing schaats |
| - ritme, timing | ||
| - balans | ||
| Les 7-8 | thema plaatsing | - timing |
| - bijhaal, inzet | ||
| - ritme, inzet | ||
| Les 9 | thema eindles | |
| Kerstvakantie | ||
| Les 10 | thema basale beweging | - houding |
| - balans | ||
| Les 11-12-13 | thema afzet | |
| thema bocht | ||
| Les 14-15-16 | thema afzet | |
| Les 17 | thema eindles |
Opbouw Middengroep
Een middengroep zou tot de volgende planning kunnen leiden:
| Les 1 | thema inventariseren | |
| thema basale beweging | ||
| Les 2-3-4 | thema basale beweging | |
| thema houding/schaats recht | ||
| thema balans/plaatsing | ||
| thema afzet | ||
| Les 5-6-7-8 | thema bocht | |
| thema details | ||
| Les 9 | thema eindles met iets meetbaars in vergelijking met les 17 | |
| Kerstvakantie | ||
| Les 10-11 | thema herhalen 4 moeilijke momenten: basale beweging | houding/schaats recht |
| balans/plaatsing | ||
| afzet | ||
| Les 12-15 | thema details: | treintje rijden |
| evt. start (EK-WK) | ||
| Les 16-17 | thema eindles-afsluiting |
Opbouw gevorderden
Voor gevorderden zou een planning er zo kunnen uitzien:
| Les 1-2-3 | thema houding: | -hoeken van onder naar boven |
| thema balans/plaatsing | ||
| thema bocht | ||
| Les 4-5-6 | thema details waarin | |
| thema ritme | -specifieke timing | |
| -timing bij hogere snelheid | ||
| thema armbeweging | ||
| thema bocht -heup | -afzet | |
| Les 7-8 thema snelheid | thema ontspanning | |
| Les 9 | thema eindles | |
| Kerstvakantie | ||
| Les 10-11 | thema herhaling basis met hogere eisen | |
| Les 12-13-14-15-16 | thema rijopdrachten | -schaatsspecifieke |
| trainingsvormen | ||
| -individuele aanwijzingen | ||
| -ontspanning | ||
| Les 17 thema eindles |
Evalueren
Evaluatie is het belangrijkste instrument voor een instructeur om te groeien als lesgever is evaluatie. Bij evalueren kijk je terug op de les die je gegeven hebt. Er zijn twee bruikbare manieren van evaluatie: productevaluatie en procesevaluatie. Bij productevaluatie kijk je puur naar de inhoud van de les. Ben je hier tevreden over, had het beter gekund met een andere oefening, etc. Bij de procesevaluatie kijk je naar de manier waarop je tot dit resultaat gekomen bent, de weg die je bewandelt hebt, hoe kan ik de volgende keer sneller voorbereiden, etc. Deze evaluaties kun je voor jezelf uitvoeren, ook kun je de hulp van iemand anders inroepen, bijvoorbeeld de hoofdinstructeur die jou begeleidt.
Hulp
Je kunt te allen tijde voor hulp je licht opsteken bij de “ervaren jeugdschaatsleiders” en via de leden van de Jeugdschaats commissie. Kijk op de website van schaatsclub Gouda www.schaatsclubgouda.nl voor namen en contact gegevens.